De infantiele consument (Benjamin Barber)Boekbespreking van De infantiele consument (Benjamin Barber) met als ondertitel “Hoe de markt kinderen bederft, volwassenen klein houdt en burgers vertrapt”. Rik staat langs Het Zwarte Water met op de achtergrond de Peperbus van Zwolle.

Infantilisering

Ik ben dit boek gaan lezen omdat de problematiek mij aansprak en bekend voorkwam: veel mensen lopen rond met iPhones en iPads, terwijl de verborgen kosten daarvan geen rol schijnen te spelen. Wat zijn de milieukosten voor het maken en later vernietigen van al die apparaten, hoe zit het met de arbeidsomstandigheden in de fabrieken? En vervullen deze gadgets een reële behoefte of  is het meer een sociale behoefte (erbij horen of juist vooroplopen)?

Barber schetst hoe het kapitalisme is ontstaan vanuit een deugdzaam protestantisme, maar is losgeslagen en nu heerst volgens hem een infantiliserend ethos: burgers worden gereduceerd tot volgzame consumenten en het publieke goed wordt vervangen door het private eigendom.

Voorbeelden van de infantilisering zijn de grote blockbusters, met films als Batman en Lord of the rings. Ook bij de bestsellers geldt dat een kinderboek als Harry Potter na de Bijbel zo’n beetje het best verkochte boek ter wereld is.

Pluspunten

Barber is een meester in het analyseren en raak typeren van problemen. Met lange volzinnen zet hij haarfijn uiteen wat er mis is met het doorgeslagen kapitalisme. En hij raakt hierbij aan reële problemen. De fastfood-industrie maakt bijvoorbeeld hun producten bewust vet, zoet en zout omdat dat verslavende eigenschappen zijn. De consumenten worden vervolgens te dik en lijden aan obesitas en hart en vaat-ziektes. Het boek is verder goed gestructureerd en zit, ondanks de lengte, goed in elkaar.

Minpunten

Aan de negatieve zijde van de balans noem ik de lange volzinnen, die, hoewel grammaticaal correct, moeilijk te verhapstukken zijn. Het boek wordt er ook afstandelijk en theoretisch door en probeert niet aan te sluiten bij de lezer.

Een ander minpunt, of inconsequentie, is het feit dat Barber zelf marketingtechnieken gebruikt, zoals een pakkende titel met leuke cover, waar hij zo op afgeeft.

Tenslotte vind ik de oplossingen die hij aandraagt nogal top-down en niet erg out-of-the-box. Hij wil een soort werelddemocratie die paal en perk stelt aan de globaal opererende merken als Coca Cola en McDonalds.

Interessante punten

Een vraag die ik heb is of deze problematiek van het infantiliserend ethos ook echt globaal is of alleen in de Westerse wereld speelt. Hoe zit het met landen als China of India en het Midden-Oosten?

Een andere suggestie die ik heb is: vraag het de Nederlander. Gaat die mee met het betoog van deze theoreticus of is die heel tevreden en zich van geen probleem bewust?

Tenslotte zie ik persoonlijk meer heil in de bottom-up benadering van mensen als Tom Hodgkinson. Ik zou zeggen: verander de wereld, begin bij jezelf.

Conclusie

Ik kan De infantiele consument van Benjamin Barber aanraden aan alle bewuste consumenten/burgers die om zich heen kijken en vraagtekens zetten bij het almaar meer consumeren en die zich afvragen hoe daarmee om te gaan.

Tagged with:
 

4 Responses to De infantiele consument (Benjamin Barber)

  1. Claire Lenders says:

    Dank je wel voor het heldere commentaar, het lijkt me een interessant boek, maar, aangezien het een nogal dikke pil is, vooral voor mensen die al bewust zijn van de nadelen van reclame en hypes.

    Als taalpurist, mag ik je, hoop ik, zeggen dat “moeilijk te behapstukken” geen goed Nederlands is: iets is
    - moeilijk te behappen
    of
    - moeilijk te verhapstukken

    Met hartelijke groet,
    Claire Lenders

    • Een taalfout, en dat in een zin over grammatica. Dank voor je opmerkzaamheid!

      • Claire Lenders says:

        Graag gedaan: Mocht je behoefte hebben aan meer correcties stuur maar even een mailtje. Dat is waarschijnlijk prettiger.
        (De frik in mij kan het niet laten ;-))

        Met hartelijke groet,

        Claire

  2. karima says:

    Claire zegt dat behapstukken geen goed Nederlands is, maar als u goed kijkt, dan schrijft u het gewoon goed hoor!! Hij schrijft “moelijk te verhapstukken”.

    Groet,

    Mw. K

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>